W sobotę, 27 lutego grupa turystów rowerowych z Lubonia, Komornik, Konarzewa, Łęczycy i Poznania, z inspiracji Fundacji „Pro Bike & Dance” poznawała ponad 100-letnią historię wielkich zakładów przemysłowych, które powstały w Luboniu na początku XX w. W świat wielkich przemysłowców i ich powiązań wprowadziła nas dr Izabella Szczepaniak. Mieliśmy okazję zaznajomić się z ówczesnymi zasadami przyciągania kapitału niemieckiego na polskie ziemie – sprzedamy wam nieurodzajną ziemię, a wy zbudujecie fabryki i szkołę dla naszych dzieci i zatrudnicie miejscowych. To właśnie od konieczności zbudowania szkoły elementarnej rozpoczął się proces uprzemysłowienia Lubonia. Ta szkoła zbudowana w 1904 r. to dobrze wszystkim znany budynek przy ul. Armii Poznań i Dąbrowskiego. Nad szkołą jako jedyną w okolicy, sprawowali równocześnie nadzór proboszcz parafii katolickiej i pastor gminy ewangelickiej.

W fabryce drożdży Sinnerów, w skład której wchodzi 6-kondygnacyjna słodownia w stylu gotyckim i 7-kondygnacyjna drożdżownia w stylu zamku rycerskiego oraz wysoki komin z ceglaną dekoracją, oglądaliśmy ogromne kadzie i świetnie zachowane osiedle przyfabryczne dla kadry kierowniczej. Lokalizacja domów i ich standard odpowiadały zajmowanej pozycji w zakładzie. Tuż przy drodze były jednorodzinne domy dla najwyższego kierownictwa z własnymi łazienkami, następnie domy dwurodzinne, a dalej domy czterorodzinne. W fabryce przetworów ziemniaczanych Koehlmanna oddanych do użytku w listopadzie 1904 r. podziwialiśmy willę dyrektora w stylu secesyjnym i złożyliśmy kwiaty oraz zapaliliśmy znicz pod obeliskiem upamiętniającym 18 ofiar, które zginęły w Zakładach Ziemniaczanych w 1972 r. od wybuchu dekstryny. Największe wrażenie zrobiła na nas hala zaprojektowana przez słynnego wrocławskiego architekta prof. Hansa Poelziga dla właścicieli Fabryki Nawozów Chemicznych Moritz Milch & Spółka. Obiekt ten jest wymieniany w światowej literaturze fachowej i jest często odwiedzany przez studentów architektury przemysłowej. Hala jest w kształcie rogala z uwagi na biegnące tory kolejowe, a jej więźba dachowa to majstersztyk sztuki ciesielskiej, gdyż została zbudowana bez użycia gwoździ na zasadzie drewno w drewno. Gdy ją stawiano, była najnowocześniejszą wytwórnią superfosfatów w Europie Wschodniej z własnym portem rzecznym. Po terenie fabryki – obecnie spółka akcyjna Luvena – oprowadzała nas pani technolog. Na zakończenie pobytu w Luvenie otrzymaliśmy w prezencie produkty firmy – nawozy na kwietnik i do roślin ogrodniczych.

Następną imprezą organizowaną przez cyklistów będzie eksploracja Wartostrady. Osoby zainteresowane wybraniem się na przejażdżkę Wartostradą mogą się zgłaszać pod adresem e-mail: iwona.cerba@rower-power.pl

Iwona Cerba

Uczestnicy spaceru tuż przed zwiedzaniem zabytkowej hali Poelziga na terenie Luveny

architektura Fabryka Przetworów Ziemniaczanych hala Lubanta luvena rower-power.pl zakłady chemiczne